Kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; başta can ve mal emniyetini sağlayarak hayatın her alanında kamu düzeninin tesisine yönelik her türlü tedbiri almak devletimizin asli görev ve sorumluluklarındandır.
5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 9'uncu maddesinin (Ç) fıkrasında valilerin görevleri arasında “Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve diğer mevzuatın verdiği yetkiyi kullanmak ve bunların yüklediği ödevleri yerine getirmek için valiler genel emirler çıkarabilir ve bunları ilan ederler" hükmü bulunmaktadır.
Anılan Kanunun 66’ncı maddesinde; “İl genel kurulu veya idare kurulları yahut en büyük mülkiye amirleri tarafından kanunların verdiği yetkiye istinaden ittihaz ve usulen tebliğ veya ilan olunan karar ve tedbirlerin tatbik ve icrasına muhalefet eden veya müşkülat gösterenler veya riayet etmeyenler, mahallî mülkî amir tarafından Kabahatler Kanununun 32’nci maddesi hükmü uyarınca cezalandırılır…” hükmü yer almaktadır. İlimiz, sahip olduğu topografik, jeolojik yapı ve iklim şartları nedeniyle başta taşkın-su baskını ve heyelan olmak üzere, yoğun şekilde doğa ve insan kaynaklı afetlere maruz kalmaktadır. Bu afetler, insan ve çevre üzerinde olumsuz etkilere yol açtığı gibi, maddi ve ekonomik kayıplara neden olmakta, sosyal, ekonomik ve toplumsal yaşamı kesintiye uğratmanın yanı sıra kalkınmayı da olumsuz yönde etkilemektedir.
Bu itibarla, olası afetlerin yerleşim birimlerinde genel hayatı etkileyebileceği ve kurumlar arası koordinasyonu gerektirebileceği değerlendirilen şiddetli yağış, fırtına, yoğun kar yağışı ve don kapsamlı meteorolojik uyarılarda, beklenen olayların öncesinde muhtemel can ve mal zararlarının önlenmesi/azaltılması, müdahale çalışmalarının daha etkin ve verimli yapılabilmesi,
Vatandaşlarımızın huzur ve güven içerisinde seyahat etmelerini ve sürücülerin trafik kural ihlal davranışlarının en aza indirilmesini sağlamak, trafik kazalarının oluşmasında önemli rol oynayan kış mevsimi koşulları ve trafik güvenliğine yönelik diğer olumsuzlukların önüne geçilebilmesi,
Afet tehlikelerinin ortaya konması, risk azaltma, etkin müdahale ve afet sonrası iyileştirme çalışmalarını kapsayan etkili ve verimli bir afet ve acil durum yönetim sisteminin oluşturulması amacıyla 13.11.2025 ve 26.12.2025 tarihlerinde başkanlığımda düzenlenen Kış Tedbirleri Koordinasyon Toplantılarında;
Afet ve Acil Durum Öncesinde Yapılması Gereken Hususlar;
1- Türkiye Afet Müdahale Planı kapsamında ana çözüm ortağı kurum ve kuruluşların planlarında görevli personele, afet öncesi, sırası ve sonrasında yapmaları gereken iş ve işlemler hakkında düzenli olarak eğitim vermelerine,
2- Ana çözüm ortakları tarafından hazırlanan planlarda görevli personelin değişmesi (emeklilik, tayin, ölüm vb.) halinde vakit kaybetmeden yeni görevlendirmelerin yapılarak devir teslim tutanaklarının tebliğ edilmesine,
3- Bartın Meteoroloji Müdürlüğünce anlık hava tahmin bültenlerinin ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilmesine, gerektiğinde kurumlarca Meteoroloji Genel Müdürlüğüne ait www.mgm.gov.tr internet adresinden hava durumu ile ilgili bilgilerin takip edilerek gerekli tedbirlerin alınmasına, ani hava olaylarına karşı balıkçıların kısa mesajlarla bilgilendirilmesine, zirai don riskine karşı Meteoroloji Müdürlüğünce, Tarım ve Orman İl-İlçe Müdürlükleri, Belediye Başkanlıkları ve yazılı, görsel ve sosyal medya aracılığı ile çiftçilerimizin ve halkın bilgilendirilmesine,
4- Ani hava olaylarının (fırtına, aşırı yağış vs.) Meteoroloji Müdürlüğü tarafından İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'ne bildirilmesi sonrası toplu SMS sistemi kullanılarak tüm kamu kurum ve kuruluş temsilcileri ile muhtarlara, balıkçılara ve sivil toplum kuruluşlarına uyarıda bulunulmasına,
5- Kar lastiği olmayan, zincirsiz, takozsuz ve çekme halatsız araçların trafiğe çıkmaması, don ve soba zehirlenmelerine karşı uyarılar, vatandaşlarımızın kış şartlarında nasıl araç kullanacakları, trafikte karşılaşılabilecek riskler, trafik kazalarının nedenleri ve meydana geldiği yerler gibi uyarı ve tedbirlerin Valilik Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü ve yerel yönetimler tarafından yazılı, görsel ve sosyal medya aracılığıyla duyurulmasına,
6- Şehir içi ve şehirler arası "alternatif güzergâhların" önceden belirlenerek kamuoyuna duyurulmasına, olumsuz hava koşulları nedeniyle karayolunun trafiğe kapanması ve trafik akımının yoğunlaşması halinde taşıt trafiğinin belirlenen alternatif güzergâhlara yönlendirilmesine,
7- İlçe Kaymakamlıklarınca kış tedbirleri ile ilgili yapılacak toplantılarda ilçeye has dikkat edilecek hususların belirlenmesi ve ayrıca asılsız ihbarlar nedeniyle müdahale çalışmalarının sekteye uğramaması için muhtarlar vasıtasıyla vatandaşların bilgilendirilmesinin sağlanmasına,
8- "Kış Lastiği Kullanma Zorunluluğu ile İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ" ile kış lastiği zorunluluğu, kullanım şartları ve denetimlere ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş olup bu kapsamda ülkemizde tescil edilmiş olsun veya olmasın şehirlerarası karayollarında yolcu ve eşya taşımalarında kullanılan taşıtlarda, 15 Kasım 2025 ile 15 Nisan 2026 tarihleri arasında kış lastiği kullanma zorunluluğuna uyulması ve buna yönelik denetimlerin artırılmasına,
9- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na, "Kış Lastiği Kullanma Zorunluluğu" başlıklı 65/A maddesi eklenmiş olup idari para cezalarının bu maddeye göre düzenlenmesi, terminal/otogar giriş ve çıkışları başta olmak üzere mevzuatta belirtilen veya Valiliklerce karar alınan araçların, yapılan tüm kontrollerde"KIŞ LASTİĞİ" bakımından da denetlenmesine,
10- Kar yağışının yoğun olarak yaşandığı bölgeler ve günlerde İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığı ekiplerince yük taşıyan araçlara yönelik denetimlerin arttırılmasına, araçlarında gerekli tedbirleri almayan sürücülerin yol kullanımlarına kesinlikle izin verilmemesine,
11- Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü, İl Özel İdaresi ve Belediyelerce yol yapım ve onarım çalışması yapılan güzergâhlarda banket işaretlemelerinin yeniden kontrol edilerek uyarıcı özellikte işaretlemeler kullanılması ve buzlanma riski bulunan güzergahlarda uygun zaman aralıkları ile yol tuzlama/solüsyon çalışması yapılmasına, ilgili idarelerce yeterli miktarda tuz/solüsyon stoğunun bulundurulmasına,
12- Gerek Belediyeler gerekse Karayolları ve İl Özel İdaresince, sorumluluk alanlarında yürütülen çalışmalarda yoğun yağışlardan kaynaklı can ve mal kayıplarına meydan verilmemesi adına yol, köprü ve menfez gibi yapım işlerinin bulunduğu bölgelerde gerekli önleyici tedbirlerin ivedilikle alınmasına,
13- İl Özel İdaresi tarafından ilçelerdeki yakıt hazırlıklarına bir an önce başlanılmasına ve en kısa sürede tamamlanmasına,
14- Şiddetli yağışların ulaşımı ve yerleşim yerlerini olumsuz etkilememesi, maddi hasarlar ile can kaybına sebebiyet vermemesi ve kış şartlarında oluşabilecek taşkın risklerini minimuma indirmek için İl Özel İdaresi, Belediyeler ve DSİ 233. Şube Müdürlüğünce koordineli olarak çalışılarak sorumluluk alanlarındaki akarsu ve dere yatakları ile yol, köprü, menfezler ile etrafındaki yıkık, dökük ve sökülmüş ağaçların temizlenmesine,
15- Kurumlarca iş makinası, ekip ve çalışanların meteorolojik uyarılara istinaden ihtiyaç olan yerlerde konuşlandırılmasına,
16- İlimiz genelinde kronik rahatsızlığı olan vatandaşların (diyaliz hastaları, doğum hastaları vb.) sorumluluk bölgelerindeki sağlık kuruluşları tarafından önceden tespitlerinin yapılarak beklenen afet veya acil durum öncesinde gerekli tedbirlerin alınmasına, konunun resmi ve özel sağlık kuruluşlarına İl Sağlık Müdürlüğünce bildirilerek bu konuda koordinasyonun sağlanmasına,
17-Uzun süreli elektrik kesintisi durumlarında haberleşmenin aksayabileceği (cep telefonu şarjı, GSM operatörlerinin enerjisiz kalması) ve bu nedenle hastaların mağduriyet yaşayabileceği (sağlık için kullanılan cihazların çalışmaması) düşünülerek enerji ve haberleşmenin devamlılığının sağlanması amacıyla ENERJİSA, Türk Telekom, TEİAŞ ve ilgili kurumlarca gerekli tedbirlerin alınmasına, personel ve araç gereç planlamasının yapılarak mağduriyetlerin en aza indirilmesine; 112 Acil Çağrı Merkezi ve AFAD ile protokolleri bulunan TRAC ve BAKTRAD amatör telsiz ve haberleşme STK'larından kesintisiz haberleşmenin sağlanması için destek alınmasına, Müftülüğe ait merkezi ezan sisteminin bakım ve kontrollerinin yapılarak çalışır durumda bulundurulmasına,
18- Daha önce meydana gelen olaylar göz önüne alınarak, özel önlem alınması gereken ulaştırma ve alt yapı tesisleri, yerleşim yerleri ve etkilenebilecek diğer alanların belirlenerek alınan tedbir ve hazırlıkların gözden geçirilmesine,
19- Karla mücadelede görev alacak tüm kamu kurum ve kuruluşlarının birbirleriyle koordine içinde hazırlıklarını yapmalarına, eksikliklerini gidermelerine, karla mücadelede yetersiz kalınması durumunda ilgili kurum ve kuruluşlar arasında araç gereç ve personel takviyesinde bulunulması için şimdiden planlamaların yapılmasına,
20- İlgili kurum ve kuruluşlarca envanterlerinde bulunan, kış şartlarında kullanılabilecek çekici, kurtarıcı, arazi taşıtı vb. araçların listeleri ile bunlardan sorumlu idareci ve kullanıcıların isim ve irtibat bilgilerinin en kısa sürede İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığı Trafik Şube Müdürlüğüne bildirilmesine,
21- İl ve ilçe merkezi ve köylerde bulunan kimsesiz, sahipsiz ve evsiz kimselerin Belediye Başkanlıkları, İl ve İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından tespit edilerek barınmalarının sağlanmasına,
22- Yaban hayvanlarına yönelik gerekli tedbirlerin alınmasına,
23- İl merkezi ve ilçelerde hava koşulları sebebiyle eğitim ve öğretime ara verilmesi kararının Mülki İdare Amirince verilmesine,
24- Afet ve acil durumlarda görev alan personele kurumları tarafından gerekli iş güvenliği eğitimlerinin verilmesine,
Afet ve Acil Durum Sırası ve Sonrasında Yapılması Gereken Hususlar;
1- Yerleşim birimlerinde genel hayatı etkileyeceği değerlendirilen aşırı yağış, yoğun kar yağışı ve don kapsamlı meteorolojik uyarılarda; muhtemel can ve mal zararlarının önlenmesi/azaltılması, müdahale çalışmalarının daha etkin ve verimli yapılması amacıyla, İl Afet ve Acil Durum Koordinasyon Kurulunun İl Valisi veya Vali Yardımcısı başkanlığında ilgili kurumların katılımıyla toplanmasına, İl AFAD Merkezinin gerekirse 24 saat esasına göre ilgili kurumlardan kurumu adına karar vermeye yetkili ve kurum kaynaklarının yönetimini yapabilecek personelin yedeği ile birlikte görevlendirilerek faaliyete geçirilmesine, görevli personelin iletişim bilgilerinin güncel tutulması ve olayın son bulmasını müteakip olağan çalışma mesaisine devam edilmesine,
2- Afet çalışma gruplarının aktif hale gelmesiyle birlikte her çalışma grubunun müdahale ettiği ihbar, arıza, bakım/onarım ve tespit işlemleri hakkında bilgiye sahip ve raporlama yapabilecek tek bir sorumlu belirlenmesine ve sorumlu personelin AFAD sorumluluğunda bulunan Afet Bilgi Yönetimi, İzleme ve Değerlendirme Çalışma Grubuna düzenli bilgi akışını sağlamasına,
3- Afet çalışma grupları tarafından yapılan tespit çalışmalarında tespiti yapılan zarar veya hasarın konut, işyeri, depo, ortak kullanım alanı, tarımsal gibi sınıflandırılması konusunda ortak bir dil kullanılabilmesi için saha ekiplerinin özellikle bilgilendirilmesine,
4- Karla kapanan yolların açılmasından sorumlu olan kurum ve kuruluşlarca 24 saat esasına göre görevlendirme yapılmasına, 112 Acil Çağrı Merkezi, İl AFAD Merkezi, İl Emniyet Müdürlüğü Haber Merkezi ve İl Jandarma Komutanlığı Haber Merkezinin talepleri doğrultusunda sorunlu bölgelere gerekli müdahalenin ilgili birimlerce zaman kaybetmeden yapılmasına, 112 Acil Çağrı Merkezi ve Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezinden gelen ihbarlara yetki alanı gözetilmeksizin müdahale edilerek yolların açılmasına,
5- Müdahale edilecek yerin yol ağı dışında veya sorumluluk alanı sınırında olması durumunda, yol ağına en yakın ilgili kurumlar tarafından koordineli bir şekilde müdahaleye geçilmesine,
6- Kar yağışı nedeniyle kapanan ana yolların açılmasının ardından tali yolların da ilgili birimler tarafından açılmasına, tali yolun aciliyetine binaen öncelikli olarak açılmasının gerektiği durumlarda ise ana yolun açılması beklenmeden müdahale edilmesine,
7- Acil durum süreci devam ederken sağlık kuruluşları tarafından taburcu edilmesine karar verilen hastaların ikametgahları (özellikle köylerde ikamet edenlerin) göz önünde bulundurularak, gerek görüldüğünde İl AFAD Merkezi ile koordine edilmesi, ulaşım bilgisi alınarak taburcu sürelerinin tekrar gözden geçirilmesine, konunun resmi ve özel sağlık kuruluşlarına İl Sağlık Müdürlüğünce bildirilmesine, konu ile ilgili UMKE ekiplerinden destek alınmasına, takibi devamlılık arz eden hastaların tedbir amaçlı il ve ilçe merkezlerine yönlendirilmesine, bu kapsamdaki hastalara konaklama hizmeti verilebilmesi için kamu kurum ve kuruluşlarının misafirhanelerinden yararlanılmasına, hastanelerden taburcu edilecek vatandaşların ikametlerine erişimlerinde kamu kurumlarınca gerekli tedbirlerin alınmasına,
8- Aynı güzergah üzerinde olup birden fazla ilin sorumluluğunda olan önemli karayolu ve geçitlerde yoğun kar yağışı, buzlanma ve heyelan gibi durumlarda iller arasında koordinasyon sağlanmasına, karayolu elverişli hale gelinceye kadar araçların uygun yerlerde bekletilmesine ve terminalden çıkış yapacak otobüslerin çıkışına izin verilmemesine,
9- Karayollarında şiddetli hava akımına bağlı sis, kar sürgünü, gizli buzlanma gibi olumsuzlukların yaşandığı karayolu kesimlerine gelinmeden önce, özellikle yüksek ve ağır taşıt sürücülerinin durdurularak "görüş mesafesinin azaldığı", "takip mesafesini arttırmaları", "şerit izleme kurallarına uymaları", "sis farlarını kullanmaları", "yavaş ve dikkatli seyretmeleri", "gündüzleri de yakını gösteren ışıklarını yakmaları" hususlarında uyarılmasına,
10- Karayolunda karla mücadele ve buzlanmayı önleme çalışmalarını yürüten Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü ve İl Özel İdaresi ekiplerinin, şehir içinde ise Belediye ekiplerinin koordine içerisinde olmasına, talep edilen yardımın derhal yerine getirilmesine,
11- Karayolları ekiplerince ana arterlerde yapılan yol çalışmaları sırasında karayoluna bağlantısı bulunan ara yollar ve köy yollarının kapatılmaması, gerekirse bu alanlarda da yol açma ve kar temizliği çalışmaları yapılarak, kurumlar arası ikinci bir çalışma yapılmasına mahal verilmemesine,
12- Kar yağışı ve hava muhalefeti nedeniyle trafiğe kapanan yollara girmelerine izin verilmeyen araçların sürücüleri ve yolcularının konaklama tesislerinde barındırılmasına, yerel yönetimlerce imkanlar dâhilinde her türlü yardımın ulaştırılmasına, gerektiğinde kamu kurum ve kuruluşlarına ait tesislerden istifade etmelerinin sağlanmasına, yolda mahsur kalan vatandaşlarımıza Kızılay tarafından ikram yapılmasına,
13- Arıza, trafik kazası ve kötü hava şartları nedeniyle yolda kalan araçların çekilip kurtarılması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşların vinç ve kurtarma araçlarının yardım taleplerini yerine getirmelerine,
14- Afet ve acil durumlarda görev alan personelin iş güvenliği tedbirlerine uygun olarak çalışmalarının kurumları tarafından sağlanmasına,
15- Karla mücadele kapsamında asılsız ihbarda bulunan ve mağduriyete neden olan vatandaşlara Kabahatler Kanunu uyarınca yasal işlem yapılmasına karar verilmiştir.
Tüm yetkili kurum/kuruluşlar her türlü teknik imkanları kullanarak, kış mevsiminde genel hayatı olumsuz etkileyebilecek riskleri azaltmak için tam bir koordinasyon içerisinde hareket edecektir.
Kurum/birimlerimizce denetim faaliyetlerine ağırlık verilecek, yapılan denetimler sırasında aksine hareket edenlerin tespit edilmesi halinde yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde adli ve idari işlem yapılarak 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32’nci maddesinde öngörülen idari para cezası uygulanacaktır. Bu emir, yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girecek ve aksi kararlaştırıldığı ilan edilmedikçe 15/04/2026 tarihine kadar yürürlükte kalacaktır.
İlanen tebliğ olunur.